(ნაწილი ოცდამეათე)

მაორგანიზებელი ძალა

"თუ გსურთ ხალხის მოქალაქედ აღზრდა, ბრბო გადაამუშაოთ საზოგადოებრივი ცხოვრების შეგნებულ მონაწილედ - აქციეთ ის პასუხისმგებლად იმაზე, რაც ხდება ქვეყანაში, - პასუხისმგებლობა დედაა მოქალაქეობრივი სიბრძნისა".

(ნაწილი ოცდამეცხრე)

ეთნიკური დომინანტი

XX საუკუნის მიწურულს, აღვიდგინეთ დამოუკიდებლობა და მრავალი, ძნელად მოსაგვარებელი პრობლემის წინაშე აღმოვჩნდით. ასეთ პირობებში მყოფნი, ერთობ უღონოდ გამოვიყურებით, ვერ ვავლენთ ეროვნულ ენერგიას. ამის მიზეზი ის არის, რომ არ გაგვაჩნია ეთნიკური დომინანტი.

(ნაწილი ოცდამერვე)

ეროვნული ენერგია

თავისი არსებობის მანძილზე, ესა თუ ის ერი, მეტნაკლები აქტიურობით ავლენს ბრძოლის, შრომის, სახელმწიფოს მშენებლობისა და თვითმყოფადი კულტურის შექმნის უნარს. იმის მიხედვით, თუ რამდენად ქმედუნარიანია მოსახლეობა, მსჯელობენ ეროვნული ენერგიის თაობაზე. ამასთან, რაც უფრო ექსტენსიურად გამოვლინდება ეს ენერგია, მით უფრო ინტენსიურად იწყებენ ამის მიზეზების კვლევას... რისი მკაფიო დასტურია XIX-XX საუკუნეების ქართული საზოგადოებრივი აზრის განვითარება. ამ ორი საუკუნის მანძილზე, ორჯერ დავკარგეთ დამოუკიდებლობა და ორასი წელი მონობაში გავატარეთ, - რაც საკმარისზე მეტი იყო იმისათვის, რომ ეროვნული კატასტროფის მიზეზები გვეკვლია. ეს პროცესი გასული საუკუნის 80-იან წლებში ძლიერდება და მასში მთელი ინტელექტუალური ელიტა მონაწილეობს. დიმიტრი ყიფიანმა, 1886 წელს რუსეთის იმპერიის მესვეურთადმი გაგზავნილ ბარათში, რომლის სათაურია: "იმ ფაქტების შესახებ, რომლებმაც ქუთაისის გუბერნიის თავადაზნაურობის მიმართ ხელისუფლების ზოგიერთი წარმომადგენლის გულისწყრომა გამოიწვია”, წამოჭრა კითხვა: "რა ხალხია ქართველები?" და თავადვე უპასუხა: "ქართველები ახალგაზრდა ხალხი არ არის. მათ დამოუკიდებლად იცხოვრეს უძველესი დროიდან ჩვენი საუკუნის დამდეგამდე!"

ხელისუფლების გადაწყვეტილებას СНГ-ში შესვლის თაობაზე არაერთგვაროვნად შეხვდა რესპუბლიკის მოსახლეობა და ამას თავისი საფუძველი აქვს: ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის წარმომადგენლები, ამ ფაქტს თავიანთ პოლიტიკურ მარცხად აღიქვამენ. ვფიქრობ, სამართლიანადაც. ქართული მოსახლეობის ერთი ნაწილი აპათიამ მოიცვა, რადგან ახალი აბრივიატურის მიღმა СССР-ის ავბედით აჩრდილს ხედავენ და ამან დამოუკიდებელი დემოკრატიული საქართველოს არსებობის იდეა, - მათთვის ესეოდენ სანუკვარი, - შარშანდელი თოვლივით გაუქრო. აქედან წარმოიქმნება ტრაგიკული უიმედობა, რაც ყველაზე საშინელი რამ არის ერისათვის, რადგან ბრძოლისუნარიანობას უქვეითებს და რაიმეს კეთების სურვილს უკარგავს.