ამგვარი მსჯელობები, უპირველეს ყოვლისა იმითაა საინტერესო, რომ ცენზურის და თვითცენზურისაგან თავისუფალ სივრცეში, შეულამაზებლად წარმოაჩენენ სადღეისოდ არსებულ საზოგადოებრივი ცნობიერების დონე-რეალობებს, ქვეყანაში ცოდნის კაპიტალის მდგომარეობას - ამ კაპიტალზე მოთხოვნის არსებობა-არარსებობას სახელისუფლო და არასამთავრობო სექტორის, მთლიანად საზოგადოების მხრიდან.

"როგორი უნდა იყოს სოფლის მეურნეობის წილი საქართველოს მთლიან ეროვნულ შემოსავალში (მეშ) 3-5 წლის შემდეგ?

რატომ არ იხოცებიან შიმშილით სინგაპურელები, ან გერმანელები?"

ქართველ ეკონომისტთა მისამართით შეკითხვას სვამს ჩვენი საერთო ინტერესების მეგობარი Facebook-იდან ბ-ნი გიორგი კავკასიძე. (http://www.facebook.com/#!/notes/george-kavkasidze/ორი-შეკითხვა-ქართველ-ეკონომი/10150154954653885) და აგრძელებს:

"სოფლის მეურნეობის წილი მთლიან ეროვნულ შემოსავალში 2010 წლის მონაცემებით (CIA World Factbook):

საქართველო - 11%; რუმინეთი 12.8%; ეგვიპტე - 13.5%; ვიეტნამი - 20.5%; მონღოლეთი 21.5%; ავღანეთი - 31% ბულგარეთი 7.5%; პოლონეთი - 3.9%; კანადა- 2.3%; საფრანგეთი 1.8%; აშშ- 1.2%; გერმანია 0.8%; სინგაპური 0%".

დასმიდან 12 სრული საათის გასვლის შემდეგაც, დამოუკიდებლობა გამოცხადებული საქართველოს ეკონომიკის სამინისტროს ტრადიციების და სტანდარტების შესაბამისად, შეკითხვას არც ერთი ადრესატი (ეკონომისტი!) არ გამოხმაურებია. "ვდუმვართ, მაგრამ საქმე წინ მიიწევს!"

სწორედაც საქმეზე ვისაუბრებთ:

Giorgi Beru:

დასმულ კითხვებზე რამდენადმე კომპეტენტური პასუხი, ქართველ ეკონომისტებისაგან, დღემდე არ გვაქვს! იქნებ ეს პასუხები, არა მარტო ქაღალდზე ან ვირტუალურ სივრცეში, არამედ რეალური განვითარების პროცესში, ვიმეორებ - პროცესში მყოფი ქვეყნის სამეურნეო მოწყობის დინამიკაში უნდა გამოიკვეთოს?!

ბ-ნი კავკასიძის მიერ წარმოდგენილი - CIA World Factbook-ის, მართლაცდა შთამბეჭდავი ციფრების მიღმა, ხომ მათი (ამ ციფრების!) განმაპირობებელი, მრავალი ასეული ფაქტორი მუშაობდა და მუშაობს?!

შეგახსენებთ: ვსაუბრობ ინჟინერი და არა ეკონომისტი! ქვეყნის რეალური განვითარების (მისი ყველა ძირითადი თავისებურებებიდან გამომდინარე!) პროცესში ჩასახულ-ზრდასრულ სამეურნეო მოწყობას რომ აღიარებს და არა, ვიმეორებ - ქაღალდზე ან კომპის კლავიატურაზე შექმნილს!!!

Giorgi Chanturia: მოსახლეობის 45-50%-ს, რომელიც სოფლად ცხოვრობს ვერანაირად ვერ გამოკვებავს სოფლის მეურნეობა. ვერანაირი სუბსიდიები და ახალი ტექნოლოგიები ამას ვერ უშველის. ადრე თუ გვიან მოუწევს ამ ხალხს მომსახურების სფეროში გადაბარგება, რომელიც ნებისმიერი განვითარებული ქვეყნაში მშპ-ს 80-90%-ს შეადგენს.

Giorgi Beru: Giorgi Chanturia -ს,

დიახ, თქვენს მიერ აღნიშნული, თანამედროვე ეკონომიკური ანაბანაა. მაგრამ, ვფიქრობ, იგი რაციონალურ არგუმენტაციად არ გამოდგება ქართული სოფლების დაცარიელების უკვე წრეგადასული დინამიკის გასამართლებლად, როგორც ამას, სადღეისოდ კარგად დაფინანსებული - "ახალი ეკონომიკური სკოლების" და მათ თანამზრახველ-თანამოაზრე NGO - თა არმადა ცდილობს - თავს მოახვიონ ფართო საზოგადოებრივ ცნობიერებას!

მნიშვნელოვანი დეტალი:

"რეალური განვითარების პროცესში მყოფი ქვეყნის სამეურნეო მოწყობის დინამიკაში", ვგულისხმობ დამოუკიდებელ ექსპერტთა შეფასების საფუძველზე - საერთაშორისო სტანდარტებით აღიარებულ ქვეყნის განვითარების იდენტიფიკატორებს - და არა "საქსტატის" ცნობილ ვაკხანალიებს!

George Kavkasidze:

სადაც ხმა მიმიწვდება, ყველგან გავკიჟინებ - ქვეყნის ეკონომიკური განვითარების სტრატეგიული გეგმა არის აუცილებელი-თქო. დღეს არც ერთი ბიზნესი (და ეკონომიკა) არ ვითარდება გეგმის გარეშე. მაგრამ როგორ გონდა მომავლის გეგმა შეადგინო, როდესაც დღევანდელი სტუაცია არ იცი ზუსტად? ზუსტი სტატისტიკა არ გაქვს? CIAA - ს ინფორმაციით მეშ-ში სოფლის მეურნეობის წილი 11%-ია, საქსტატის მონაცემებით კი 8.3%.

Giorgi Beru: არა მხოლოდ "ეკონომიკური განვითარების სტრატეგიული გეგმა ...", ბატონო გიორგი, საქართველოსმცოდნეებმა ვუწყით, რომ სასიცოცხლო აუცილებლობას უკვე - ინოვაციური (ცოდნისმიერი) ეკონომიკური განვითარების სტრატეგიის შემუშავება წარმოადგენს. იხ. ჩემი ბლოგი www. Polity.ge - ზე (უკაცრავად, საკუთარ ნამუშევრებზე მითითებისათვის - იძულება მაქვს!).

Lia Melikishvli:

პროცენტები არ ვიცი მაგრამ სოფელი, რომ სრულიად დაცლილია, ამას ყოველ წელს ვაფიქსირებ ექსპედიციებში. მთის რეგიონებიდან კი რაჭა, ლეჩხუმი, ხევსურეთი, ფშავი, თუშეთი სულ მთლად დაცლილია მოსახლეობისგან. სამაგიეროდ ევროპასა და ამერიკაში კონფერენციებზე ჩასული, საქართველოს ყველა სოფლიდან წამოსულს შევხვედრილვარ. რაც არ უნდა დიდი ინვესტიცია ჩაიდოს სოფლოს მეურნეობაში, მეურნე ადამიანი აღარ არსებობს.

Royan Jose Nizhara:

სოფლის მეურნეობის ინვესტირება და მასში ახალი ტექნოლოგიების დანერგვა სოფელს კიდევ უფრო დააცარიელებს, რაც ძალიან კარგია, სამაგიეროდ გაზრდის სოფლის მეურნეობის ეფექტურობას. . .

Giorgi Beru: Royan Jose Nizhara- ს,

ბატონო ჩემო!

თუ არ დაგვზარდებით და უფრო დეტალურად განმარტავთ, როგორ წარმოგიდგენიათ მოსახლეობიდან დაცარიელებულ სოფლებში მეურნეობის ეფექტურად წარმართვა, დიდად დაგიმადლით!

უნდა ვიფიქროთ, ესაა უოპერატოროდ მომუშავე ტექნიკა და კაცის ხელს რომ არ საჭიროებს, ისეთი კულტურული მცენარეები?!

დაბალმთიანში, საშუალო და მაღალმთიანშიც?!

Royan Jose Nizhara:

ტექნოლოგიების დანერგვა სოფლის მეურნეობაში სამუშაო ძალის გამოთავისუფლებას და მეტი მიწის დამუშავებას, შესაბამისად პროდუქციის სიუხვეს ნიშნავს. . . ამას განმარტება რად უნდა. . .

Giorgi Beru: უკაცრავად Royan,

ეს სამოქმედო გეგმა ვერ იქნება, ეს ლოზუნგია!

ქართულ სოფლებში ვერავითარი მაღალპროდუქტიული ტექნოლოგიები ვერ შევა, პროდუქციის სარეალიზაციო ბაზრების ახალი კონფიგურაციისათვის წინმსწრებ ღინისძიებათა კარგად მოფიქრებული სისტემის ამოქმედების გარეშე!

ამაზე ვის უფიქრია?! ვინ ფიქრობს?! ეკონომიკის სამინისტრო?! ქვეყნის მთავრობა?! საერთოდაც ხელისუფლება?! აკადემიური სტრუქტურები?!

Mikheil Japaridze:

საერთოდ კითხვა არ არის სწორედ დასმული, რატომ არ იხოცებიან შიმშილით სინგაპურელები, ან გერმანელები ...

რადგან ჯანსაღი ეკონომიკა არ უნდა იყოს დაფუძნებული აგრარულ წარმოებაზე.

გერმანიის ეკონიმიკა ინდუსტრიაზეა დაფუძნებული და მსოფლიოში სამამულო ნაწარმის ექსპორტით Nr. 1, უსწრებს ჩინეთს, შტატებს და იაპონიას.

გერმანიის ეკონომიკა არც მთლიანად ექსპორტზეა დამოკიდებული, არამედ თითქმის 50 % შიდა კონსუმზეა, ანუ საკუთარი 82 მილიონიანი მოსახლეობის მსყიდველობით უნარზე. გერმანია ელემენტარულად კლიმატური პირობების გამო ვერ იქნება აგრარული ქვეყანა.

და ბოლოს საბერძნეთი უკუპროპორციულია გერმანიაზე, ის ევროკავშირში ყველაზე აგრარული ქვეყანაა და პირველი კრიზისი სწორედ მანდ მოხდა. რა თქმა უნდა ეს მარტო იმის ბრალი არ იყო, რომ აგრარული ქვეყანაა, მთავარი მიზეზი უდიდესი კორუფცია იყო, მასშტაბებიც საქართველოს "ელიტურ" კორუფციაზე დიდი.

9 საათის წინ, დისკუსიას კიდევ ერთი პროფესიონალი გამოეხმაურა:

David Chilashvili:

"მე ვფიქრობ, სოფლის მეურნეობის, ინდუსტრიისა და სერვისის პროცენტულ ურთიერთ თანაფარდობას (რაც აქ GDP'ს წილად მოიხსენიება) დიდი მნიშვნელობა არ აქვს იმდენად, რამდენადაც თვითეულ ამ სფეროში არსებულ ეფექტურობას და მათ რეალურ შემოსავლიანობის მაჩვენ...ებლებს.

საქართველო ამ ეტაპზე არც ინდუსტრიული და არც ტექნოლოგიური ქვეყანა არ არის. ის ჯერ ჯერობით სამეურნეო და წვრილ-მეწარმეთა ქვეყანაა, რომელიც ასევე ცდილობს სერვისების წინ წამოწევას (ტურიზმი, სასტუმროები, რესტორნები). ქვეყანა ჯერ ჯერობით იმპორტით და უცხოურ ინვესტიციების ხარჯზე არსებობს.

ინდუსტრიის შექმნას ქალაქების არსებობა ესაჭიროება. ვფიქრობ ეს დროც მოვა. ტექნოლოგიის განვითარებას კი უპირველესად ინტელექტუალური და ფინანსური რესურსები ესაჭიროება, რაც შესაძლებელი იქნება განვითარებული საბანკო-ფინანსური ინსტიტუტების ჩამოყალიბების შემთხვევაში. თუმცა ბევრი სხვა პრობლემებიც არის მანდ, ერთერთია მარკეტი.

პირველი ნაბიჯები უნდა გადაიდგას იქიდან, სადაც ქვეყანა იმყოფება. ამისათვის კი ერთიანი, სტრატეგიული გეგმა აუცილებელზე აუცილებელია, რაც გიორგი კავკასიძემ უკვე ახსენა. სპონტანურობა მით უმეტეს ეკონომიკაში აბსოლუტურად დაუშვებელია.

Natalia Qadagidze:

„ცალსახად შემიძლია ვთქვა რომ მნიშვნელოვანი თემაა და მებადება კითხვა - მართლაც, რას აკეთებენ ამ მიმართულებით არასამთავრობო ორგანიზაციები - რომ განისაზღვროს და გამოიკვეთოს სოფლის მეურნეობის წილი და როლი ქვეყნის ეკონომიკაში, ან, საერთოდ, აკეთებენ კი რამეს? მთავრობის პოზიცია ნათლად ჩანს დღეს ამ სფეროში არსებული მდგომარეობიდან, მაგრამ ვიქონიოთ მომავლის იმედი, რომ ეს უმნიშვნელოვანესი სეგმენტი გახდება ყოველთა სპეციალისტთა და ხელისუფალთა ყურადღების ღირსი... აღარ მოვყვები ისტორიას - რას ნიშნავს გეორგიანელობა, უფრო მეტიც, ეს ის სივრცეა, სადაც ორჯერ ორი ნამდვილად ოთხია, სხვაგვარად შეუძლებელი იქნება სოფლების ადგილას სოფლების დაჩენა ან მიწათმოქმედთა, გლეხთა, როგორც სოციალური ფენის გადარჩენა...

სპონტანურობაზე ბრძანებთ ბატონო გიორგი, გეთანხმებით - როდესაც უცხო ეკონომიკურ სისტემაში გასარკვევად პირველ ნაბიჯებს ვდგამდით, მთლიანად უგულვებელყოფილი იყო კომუნიზმის კონცეპტუალური მონაპოვარი - რომ ნებისმიერი დარგი, და მით უმეტეს, ეკონომიკა, უნდა ექვემდებარებოდეს გეგმიანობის პრინციპს. მერე ”აღმოჩნდა”, რომ არ იყო სწორი ეს მიდგომა, რაც გახლდათ ქაოსში სწორი ორიენტაციის უუნარობა და რაც ბოლშევიკურ პრინციპებზე ჩაღაუჭებას კი არ გაურბოდა, არამედ, ფასეულის მინარევებისაგან გაწმენდას. - ეს ჩემი, დილეტანტის აზრით...“

Paata Kourdadze:

არ მესმის რატომ უკავშირებთ სოფლის მაცხოვრებელთა რაოდენობას მაინცა და მაინც სოფლის მეურნეობას. როდესაც გიას მოყვანილ ციფრებში , საფრანგეთის, ან გერმანიის გასწვრივ ნაჩვენები დაბალი ციფრები სულაც არ ნიშნავს რომ ისინი სოფლად მაცხოვრებელთა რიცხვს შეესაბამებიან. ჩვენ გვავიწყდება, რომ სოფლის მოსახლეობის 100 პროცენტი ყანაში თოხს მხოლოდ უღარიბეს ქვეყნებში უბაყუნებს. ზემოთხსენებული ქვეყნებში კი, ყველა დამეთანხმებით, მცირე საწარმოების უდიდესი ნაწილი სტორედ სოფლების ახლომახლოა განლაგებული, მით უმეტეს დიდი საწარმოები. საქართველოს 11 პროცენტი და მომხმარებლის კალათაში თურქული კიტრი და პამიდორი მხოლოდ იმის მანიშნებელია, რომ ამ ქვეყანაში სოფელი ჯერ კიდევ არსებობს, მეურნეობა კი ასეა, ყველა საკუთარი ოჯახის გამოსაკვებად უბაყუნებს თოხს, და არა ბიზნესისათვის, რომელიც ქვეყნის ეკონომიკაზე ასახვას პოულობს. ეს ჩემი აზრით, არის მხოლოდ – "აგრი", კულტურის გარეშე.